Dobra alpaka / Cechy włókna - Słynne mikrony


Na początek cyklu parę słów o grubości włókna alpaki i średniej grubości w mikronach podanej przy histogramie, czyli coś co stale się przewija w rozmowach o hodowli alpak i wokół czego narasta dużo mitów.

Informacje ogólne

W badaniach, w zależności od laboratorium, dla określenia średniej grubości włókna używa się zamiennie różnych skrótów: Micron, FD - fiber diameter, AFD - average fiber diameter, MFD - mean fiber diameter.

1000 mikronów = 1 mm

Klasyfikacja włókna wg grubości (AAFT):

  • Ex Super Royal - poniżej 16

  • Ultrafine / Royal Baby - 16-18

  • Superfine / Baby - 18-20

  • Fine - 20-23

  • Medium - 23-26

  • Strong - 26-30

  • X Strong - powyżej 30

Grubość włókna alpaki jest bardzo istotną cechą dla sektora tekstylnego, bo ma przełożenie na odczucie włókna w dotyku, generalnie im cieńsze włókno tym delikatniejsze wyroby, choć to duże uproszczenie i poza cienkim włóknem potrzeba jeszcze paru innych cech, żeby welon był faktycznie delikatny w dotyku i wartościowy z punktu widzenia przetwórni... temat na osobny artykuł.

W krajach o dobrze rozwiniętym alpaczym przemyśle najpopularniejsza przerabiana grubość przeznaczona na delikatne wyroby noszone na skórze to przedział 16-22 (przerabia się to dzieląc na grupy wg. grubości). Dowiedziono, że gdy średnia grubość włókna przekracza 22 mikrony przędza zaczyna drapać w skórę. Podobnie, gdy włókno ma mniejszą średnią grubość, ale ilość pojedynczych włosów o średnicy powyżej 30 mikronów przekracza 5%. Grubsze włókno też ma swoje zastosowanie, ale w innym rodzaju wyrobów. Z kolei włókno rzędu 13-14 mikronów nie stanowi wielkiej różnicy dla przemysłu tekstylnego, który nie jest jeszcze w stanie w pełni wykorzystać potencjału tak cienkiego włókna, choć oczywiście alpaki z tak cienkim włóknem mają duże znaczenie w hodowli - znaczenie genetyczne.

Mówiąc o efektywnie działającym rynku zbytu i przetwarzania włókna potrzeba też jeszcze jednej rzeczy - ilości, a bardziej precyzyjnie - włókna dobrej jakości w dużych ilościach. Kilka alpak z cienkim włóknem nie czyni wiosny, liczy się podnoszenie jakości całych stad.

Grubość włókna jest więc ważna również dla hodowcy, tym bardziej, że jest to cecha w dużym stopniu dziedziczna. Alpaki z cienkim włóknem, wywodzące się z rodziny alpak z cienkim włóknem, dają większe prawdopodobieństwo otrzymania potomstwa z cienkim włóknem. Zarazem jeśli masz samicę z grubszym włóknem i pokryjesz ją dobrym samcem z cienkim włóknem, jest szansa, że otrzymany potomek będzie w tym lepszy od samicy. Przy czym trzeba pamiętać, że w hodowli nie ma pewników i w skali wielu potomków otrzymujemy raz lepsze, raz gorsze efekty.

Na wstępie zaznaczę, że posługując się w tym artykule zwrotem "dobra alpaka" czy "najlepsze alpaki" nie mam na myśli alpak z jak najcieńszym włóknem, lecz alpaki, które poza dobrą lub przyzwoitą grubością włókna posiadają również całą resztę pożądanych cech. Poważna hodowla alpak w krajach Zachodu zaczęła się w latach 90. wraz pierwszymi importami alpak z Peru. Słynne peruwiańskie alpaki obecne dziś praktycznie w każdym dobrym rodowodzie gdzieś w starszym pokoleniu, bynajmniej nie miały ultra-cienkiego włókna. Raczej w okolicach 20 +/- mikronów. Do tego miały inne, wspaniałe cechy, które zrewolucjonizowały światową hodowlę alpak.

Dlatego sam fakt, że alpaka ma cienkie włókno często nie wystarczy, by uznać ją za wielce wartościową alpakę hodowlaną. Grubość w mikronach to tylko jedna z w